Deklaracja ideowa (1945)

Deklaracja ideowa Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość

 

Wyżsi oficerowie Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj płk. Jan Rzepecki, płk Antoni Sanojca, płk Franciszek Niepokólczycki, płk Janusz Szczurek-Cergowski i płk Jan Bokszczanin na spotkaniu w dniu 2 września 1945 r. powołali Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość. Główny Komitet Wykonawczy nowej organizacji 9 IX 1945 roku zatwierdził deklarację ideową WiN, zapoznał z nią arcybiskupa krakowskiego kardynała Adama Sapiehę i z datą 15 IX 1945 roku rozesłał w teren. 

 

 

O Wolność Obywatela i Niezawisłość Państwa

(wytyczne ideowe)

 

Przeszło pięć lat o pełną wolność i niezawisłość walczyła Polska Podziemna — trzon Narodu, opierającego się wyniszczającej okupacji niemieckiej. Zbrojne ramię Polskiego Państwa Podziemnego - Armia Krajowa w walce tej szczególnie dotkliwe poniosła ofiary. Ofiary, które nas, duchowych jej spadkobierców, zobowiązują do dalszej uporczywej pracy nad realizacją ideału, który przeświecał naszym poległym towarzyszom broni.

Szósty rok wojennej zawieruchy przyniósł nam wprawdzie uwolnienie z nienawistnego niemieckiego jarzma i wprowadził wielkie zmiany w międzynarodowym położeniu Polski i w jej stanie wewnętrzny, ale wytworzone przez nie warunki życia obywatela polskiego dalekie są od tego obrazu, który mieli przed oczyma ginący żołnierze Polski Podziemnej. Wierni jej testamentowi podejmujemy polityczną walkę w jego urzeczywistnieniu. Nie naszą jest winą , że podstawowe prawo wolnego obywatela w demokratycznym państwie - prawo zrzeszania się musimy realizować w postaci tajnej.

Wobec zaszłych wielkich zmian uważamy za konieczne określenie naszego stosunku do głównych zagadnień naszego życia polskiego publicznego.

 

I. Polityka zagraniczna Polski

Politykę Polski w stosunku do innych państw i narodów musi cechować trzeźwy realizm w ocenie moralnych i materialnych sił światem rządzących. Nie jest to sprzeczne z twardym obstawaniem przy polskich koniecznościach życiowych. Nasza walka o demokratyczne urządzenie Polski musi być połączona z walką o demokratyczne urządzenie świata, tj. o równość w traktowaniu niezawisłości wszystkich narodów i całkowitej ich swobody w samodzielnym zorganizowaniu się demokratycznym u siebie. W tej dziedzinie najbardziej nam bliskie jest pojmowanie wolności i niezawisłości przez społeczeństwa anglo-saskie. Pięcioletni nasz sojusz z tymi państwami powinien być i nadal jedną z głównych podstaw naszego bezpieczeństwa. Za konieczne i pożyteczne uważamy utrzymanie dobrych stosunków politycznych i współpracy gospodarczej ze Związkiem Radzieckim. Należy o tym pamiętać by te stosunki układały się przy pełnej równorzędności i niezawisłości Polski. Poniesione dla ułożenia tych stosunków ofiary terytorialne przekroczyły jednak ramy sprawiedliwości. Utraciliśmy ziemie, których wkład w kulturalne i duchowe życie Polski był wielki. Utraciliśmy poważne źródła naftowe, a około 3 milionów Polaków zostało pozbawionych swych wiekowych siedzib. Krzywda ta powinna być wyrównana w drodze układów dalszych i rewizji tych jednostronnych decyzji. Nie jest to jej wynagrodzeniem uzyskanie korzystnej granicy zachodniej gdzie jeszcze jest potrzebny ogromny wkład całej Polski i ogromny wieloletni wysiłek dla utwierdzeniach tam naszych interesów politycznych i gospodarczych. Dla utrzymania równowagi europejskiej koniecznym jest by Polska mogła układać stosunki polityczne ze wszystkimi Sprzymierzeńcami na zasadach całkowitej równości i lojalności.

 

II. Likwidacja Rządu Polskiego na obczyźnie

Przez 5 lat wojny Polska Podziemna w Kraju podporządkowała się lojalnie rządowi polskiemu na obczyźnie, licząc się z legalnością jego władzy, a więc i z jego wskazówkami i poleceniami. Moc prawa tego rządu wygasła, nie formalnie a faktycznie-przez cofnięcie uznania międzynarodowego. Wywołało to zamieszanie w umysłach i sercach Polaków, żądnych legalnego kierownictwa w wielkim wysiłku realizowania narodowych celów społecznych, gospodarczych i politycznych. Rozsądna i śmiała decyzja dotychczasowych kierownictw politycznych życia podziemnego kraju ułatwiła wyjście z niejasnej i trudnej sytuacji. Rada Jedności Narodowej rozwiązała się 1 VII b.r., aby wchodzącym w jej skład stronnictwom demokratycznym dać możność wyjścia na drogę jawnej współpracy z Tymczasowym Rządem Jedności Narodowej i jawnej walki o swe cele. W ślad za tym Delegat Sił Zbrojnych na Kraj rozkazem z dnia 6 VIII b.r. zarządził likwidację sieci organizacyjnej w przekonaniu o zmienionych przez likwidację rządu emigracyjnego podstaw prawnych i moralnych organizowania się sił zbrojnych odradzającej się Rzeczypospolitej. Polska Podziemna raz jeszcze złożyła tym dowód swego myślenia konstruktywnego i realnego. Głównym następstwem likwidacji rządu jest ostateczne i niedwuznaczne skoncentrowanie się w kraju kierownictwa losami Narodu.

 

III. Emigracja

Powyższy realny fakt muszą zrozumieć emigracyjne koła polityczne i rzesze Polaków na obczyźnie. Miernikiem naszej zdolności do bytu państwowego jest dziś dla całego świata nasza zdolność do wewnętrznego urządzenia Rzeczpospolitej. Żądamy więc szybkiego powrotu emigracji do Kraju i wzięcia przez nią udziału w jego odbudowie i urządzeniu. Z głęboką troską przyjmujemy wiadomość o nurtujących emigrację tendencjach dłuższego masowego pozostawania za Krajem. Powrót do Kraju w jakichkolwiek by trudnych nie odbywał się warunkach, jest spełnieniem obowiązku społecznego wobec czekających na pracę opuszczonych warsztatach gospodarczych, placówek społecznych i politycznych.

Z drugiej strony jednak potępiamy, jako niezgodne z podstawowymi zasadami demokracji, odbieranie komukolwiek możliwości czy prawa powrotu z tytułu jego przekonań politycznych. Bez względu na swoje przekonania każdy Polak musi mieć możność bezpiecznego i spokojnego zamieszkiwania w kraju. Ten którego się osobiście oskarża, musi mieć prawo do publicznego rozpatrzenia zarzucanych mu win przez sąd działający zgadnie z prawomocnie uchwalonymi ustawami.

 

IV. Ustrój i życie wewnętrzne Polski

Polska Podziemna od kilku lat opracowała już plany przebudowy gospodarczej kraju i społecznej. To czego dokonywuje Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej jest w wielu zasadniczych rysach przychwyceniem haseł i rozwinięciem programu sformułowanego przez polskie demokratyczne ugrupowania podziemne w uchwale Rady Jedności Narodowej z dnia 15 marca 1944 r. a poprzednio bardziej ogólnie w Deklaracji Rządu Gen. Sikorskiego z dn. 24 II 42 r. Jednak praktyczna realizacja przebudowy daleko odbiega od teoretycznych postanowień Rządu i KRN, a to z braku i szczerości przy wykonywaniu i z chęci osiągnięcia przy tym celów politycznych jednej partii. Cierpi na tym przede wszystkim podstawowe prawo wolności obywatelskiej, jak wolność słowa, przekonań politycznych, zrzeszenia się, oraz realizacji tak drogich dla każdego prawdziwego Polaka ideałów chrześcijańskich.

W rzeczywistości oficjalnie istniejące ugrupowania polityczne znajdują się pod totalistyczną dyktaturą jednej partii, kierującej życiem kraju wbrew woli większości obywateli, a znajdującą główne poparcie nie w społeczeństwie polskim, lecz w obcej sile. Wszelkie próby przerwania tego stanu są paraliżowane przez czynniki rządowe i określone jako działalność rozłamowa albo reakcyjna, choć nie ma ona nic wspólnego z opartą na błędnych założeniach działalnością antydemokratyczną ugrupowań skrajnych. Szczególnie dokuczliwy dla obywatela jest brak ochrony prawnej przed bezprzykładną samowolą kierowaną przez obce czynniki służby bezpieczeństwa. Organy sprawiedliwości nic w tym kierunku nie robią, bądź nawet wysługują się organom policyjnym. Polska jest dziś Państwem rządzonym przez praktycznie nieodpowiedzialne organy bezpieczeństwa. Są one bardziej przez społeczeństwo znienawidzone, niż swego czasu wysługująca się przed Niemcami policja granatowa. Tym bardziej haniebnym jest odkomenderowywanie do funkcji politycznych narodowego wojska i wcielanie go do „Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego”.

Gruntowna i szybka zmiana uprawnień i metod pracy organów bezpieczeństwa musi być naczelnym żądaniem całe; prawdziwej demokracji polskiej. Łamiąca wolność i urągająca zasadzie suwerenności działalność organów bezpieczeństwa wywołuje w społeczeństwie samoobronę często w zbyt ostrej formie.

 

V. Wybory powszechne.

Za jedyną drogę słuszną wiodła do naprawy w Polsce stosunków uważamy przeprowadzenie uczciwych, demokratycznych wyborów do ciał ustawodawczych i ujawnienie w ten sposób prawdziwego oblicza i dążeń społeczeństwa. Nie sięgamy sami po mandaty poselskie, ale wytężymy wszystkie siły aby znalazły się one w rękach prawdziwej polskiej demokracji.

Żądamy aby wybory były poprzedzone wprowadzeniem wolności zrzeszania się, prasy i propagandy wyborczej, usunięciem z kraju obcej policji tajnej oraz wyjściem z kraju obcych wojsk!

Żądamy kontroli przeprowadzenia wyborów przez urządzające świat mocarstwa, gdyż w obecnych okupacyjnych warunkach jest to konieczne dla uzdrowienia naszych stosunków wewnętrznych.

 

WYBORÓW SFAŁSZOWAĆ NIE DAMY!

 

Do wspólnej walki o uczciwe wybory powszechne wzywamy wszystkich prawdziwych demokratów polskich.

 

 

( —) Główny Komitet Wykonawczy Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość".

15 IX 1945 

 

 
© 2017 win-radzyn.pl | Tworzenie stron internetowych